جواد مجابی (۲۲ مهر ۱۳۱۸ در شهر قزوین) شاعر، نویسنده، منتقد ادبی و هنرهای تجسمی، نقاش،طنزپرداز و روزنامهنگار ایرانی است. از او آثار متعددی به چاپ رسیدهاست. همچنین برای مدت کوتاهی سردبیر مجله دنیای سخن بود. وی یکی از شناخته شدهترین روشنفکران و هنرمندان معاصر ایران است که نامش همیشه در میان بزرگان آمدهاست. از او تا به حال دهها کتاب تأثیرگذار و پرطرفدار در زمینهٔ داستان منتشر شدهاست و عموماً کتابهای او با اقبال خوبی از سمت خوانندگان، علیالخصوص خوانندگان حرفهای، مواجه میشود. مجابی بارها از سوی مجامع اروپایی و آمریکایی برای سخنرانی دربارهٔ هنر و ادبیات ایران دعوت شدهاست و یکی از نمایندگان شاخص ادبیات معاصر ایران محسوب میشود.
جواد مجابی از کودکی و نوجوانی به همراه برادرش حسین نقاشی میکشید و هنوز هم در خلوت خود نقاشی میکند. او هر چند خود را نقاش نمیداند، اما به عنوان یکی از چهرههای شاخص و پیشگام در حوزه نقد نقاشی و هنرهای تجسمی شناخته شدهاست.
اوایل دههٔ ۱۳۴۰ لیسانس حقوق و دکتری اقتصاد را از دانشگاه تهران گرفت. کارمند دادگستری و بعد کارشناس فرهنگی وزارت فرهنگ و هنر بود. همزمان روزنامهنگاری حرفهای را در فاصلهٔ بین سالهای ۱۳۴۷–۱۳۵۸ در روزنامهٔ اطلاعات با عنوان دبیر فرهنگی روزنامه ادامه داد. بعدها با مجلات ادبی ایران از جمله فردوسی، جهان نو، خوشه، آدینه و دنیای سخن همکاری داشت که مدتی نیز سردبیری مجلهٔ اخیر را به عهده داشت. ۴۰ سال از فعالیت ادبی او میگذرد که ۲۰ سال اخیر را بهطور حرفهای و فارغ از دغدغههای شغلی، صرف نوشتن رمان و شعرها و تحقیقاتش کردهاست. نوشتههای او بیش از هفتاد اثر چاپ شدهاست که عمدتاً شامل هشت مجموعه شعر، چهار مجموعه داستان کوتاه، نه رمان، چندین نمایشنامه و فیلم نامه و داستان کودکان و آثار طنز و طرحهای هجایی و چند مجموعه مقالات و چند شناخت نامهٔ ادبی دربارهٔ نویسندگان و شاعران ایران است. علاوه بر انتشار شعرها و رمانها و داستانها، کار عمدهٔ او در این سالها، تحقیق دربارهٔ نوپردازان هنرهای تجسمی ایران است که بالغ بر شش جلد میشود، که تاریخ تحلیلی زندگی و آثار نقاشان و مجسمه سازان پنجاه سال اخیر است. همچنین پژوهش مفصلی در زمینهٔ تاریخ طنز در متون ادبی ایران را ادامه میدهد که سیر شوخیهای ادبی را در کتابهای نظم و نثر ایران طی هزار و اندی سال بر پایهٔ تحولات اجتماعی ترسیم میکند. به عنوان طنز پرداز مدرن شهرت دارد و طنز را در شکلهای مختلف کلامی و تصویری تجربه کردهاست. نقاشی مدرن را به تفنن تجربه و چند نمایشگاه از کارهای خود عرضه کردهاست.
کتاب «نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران» به قلم جواد مجابی در دو جلد و حدود هشتصد صفحه نخستین کتاب از نوع خود است که در اردیبهشت ۱۳۹۵ منتشر شد و تاریخ هنرهای تجسمی معاصر ایران از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۹۰ را به شیوهای تاریخی – تحلیلی بررسی کردهاست. بعد از تصویب طرح کاشی ماندگار در سازمان میراث فرهنگی، دومین کاشی ماندگار بر سر در خانه جواد مجابی نصب شد.
شعر و نویسندگی از نظر جواد مجابی
"من هر روز چند ساعتی را برای شعر نوشتن وقت میگذارم و در مدت نوشتن بارها کلمات را بالا پایین میکنم تا آنچه در ذهنم است شکل بگیرد و شعرها موسیقی بیرونی و درونی خود را بیابند. برای مثال اگر امروز چهار شعر بنویسم تمام تلاشم این است که با تغییرات موجود شعرها دارای یک ساختار مشخص باشند. همچنین من شعرها را چند ماه بعد دوباره مورد بازبینی قرار میدهم تا تغییرات مورد نیاز انجام شود. بعد از آن در زمان انتشار نیز مجدداً بررسی میکنم؛ یعنی ویراست نهایی نمونه چاپی کتاب را نیز مورد بررسی قرار میدهم تا ایرادی وجود نداشته باشد.
«به اعتقاد من انسان همواره باید علیه هر چیزی، حتی خودش طغیان کند. این فکر انسان را نجات میدهد. هنرمندی که طغیاننگر نباشد و دائماً از خودش تعریف کند از خودش جا میماند.» "
تعدادی از کتاب های او عبارتند از :
شعرها :
فصلي براي تو /زوبيني بر قلب پائيز /پرواز درمه /بر بام بم /سفرهاي ملاح رؤيا /پوپكانه /شيدائي ها/دري به شادخوئي /شعربلند تأمل /شعرهاي من براي پوپك /به نسيم صبح فردا /كلام غايب /خاطرات ماربي يا /ترانه هاي مجوسان /شاهين اين زمستان /درگردش بيشه هاي تابستان /وطن روي كاغذ/شعرامروز خیابان/عاشقانه های جواد مجابی /سوار قطار فردا /روزجشن کلمات /شعربیست وشش /دراین اتاق ها /سربر خط عاشقی /گزینۀ اشعار جواد مجابی /هنوز ای وطن !/روزنامۀ مرد عزلت گزین /آسمان مضطرب /کلاغ جوان /روزگارکرونائی ما / افق انفجار
رمان:
شهربندان /شب ملخ ( شاعر درميدان جنگ )/موميائي /باغ گم شده ( فردوس مشرقي ) /عبورازباغ قرمز ( از قلعه تا سرحد ) /ج ( عبيد بازمي گردد) /برج هاي خاموشي ( بنفشه های سراشیب )/لطفا درب را ببنديد ( دروازه )/دراين هوا /دراین تیمارخانه ( در طويلۀ دنيا ) /گفتن در عین نگفتن /ایالات نیست در جهان
داستان کوتاه :
من وايوب غروب/كتيبه /ديوساران/ قصه ي روشن /ازدل به کاغذ/يادداشت هاي آدم پرمدعا /آقاي ذوزنقه /يادداشت هاي بدون تاريخ /شب نگاره ها /روايت عور /جونم واست بگه /بغل کردن دنیا / عین حب نبات /به قول مردم گفتنی / شوخی های بی مرز /روزگارخنده آور / خندستان خودمانی
داستان کودکان :
پسرك چشم آبي /سيبو وساركوچولو /پنير بالاي درخت /خانه ام دریاست /نرگس در آينه /كاشكي
نقد ونظر :
آينه ي بامداد /شناخت نامه شاملو /سخن درحلقة زنجير/شناخت نامه ساعدي /نگاه كاشف گستاخ /شكل نوشتنم هستم /نام ها بين سكوت وصدا /تبعید نویسنده از نوشته ها / سايه دست /اردشير وشباهت هاي ناگزير /پيشگامان نقاشي معاصر ايران ( جلد اول ) /تاريخ طنزادبي ايران ( دومجلد )/نودسال نوآوری در هنر تجسمي ايران ( دومجلد ) /دويست نقاش وتنديسگر ( برای دفتر نشر هنر )/سرآمدان هنر نو /فرنگی سازی درهنرایران / فلزكاري درايران /تنانگی وتوهم /روزگارهنرمند ما /اردشیر نامه ( مقدمۀمفصل برای مجموعه آثار اردشیر محصص ( آمریکا )/ مقدمه هایی تحلیلی براي مجموعه آثار هنرمندان معاصر ایران / مجموعه نقاشي هاي : حجت الله شكيبا / قاسم حاجي زاده / پروانه اعتمادي / پرويز تناولي / محمدرضا آتش زاد / احمد وثوق احمدي / ژازه تباتبائي / ايران درودي / بهزاد شيشه گران / علي اكبر صادقي / علی اکبر صفائیان / علي رضا اسپهبد / امين الله رضائي / كامبيز درم بخش / محسن احمد وند / نورالدین زرین کلک / صادق بریرانی / میشا شهبازیان / امیر محمد قاسمی زاده / و . . . /گفتگوي علي شروقي با جواد مجابي درسري تاريخ شفاهي /كنارغيب ايستاده ام /خاطرات نسل آخر ( ادامۀ تاریخ شفاهی درسه مجلد ) / اي قوم به حج رفته
فیلم :
پسرك چشم آبي (کارگردان حسن لطفي ) دربارۀ زندگينامه وآثار مجابي /شکل نوشتن ( کارگردان جمشید برزگر ) /گفتگو با مجابي ( ساختۀ ابراهیم نبوي ) به سفارش گفتگوي تمدن ها /فيلم كوتاه ( ساخته ي عبدالله ناظمي ) /فیلم کوتاه ( ساخته دکتر نجل رحیم ) گفتگوبا آرته ( چندین ساعت درمورد زندگی وآثار – تاریخ نقاشی مدرن ایران ) /شركت در فيلم ها. گفتگو دربارة اردشيرمحصص ( ساخته ي بهمن مقصودلو ) و چندمصاحبه دربارۀ احمدشاملو / غلامحسین ساعدی / بهجت صدر / غزاله علی زاده / حسین مجابی / عباس کیارستمی / اخوان / ژازه طباطبائی / محمدرضا شجریان/ محمد احصائی وبعضی هنرمندان معاصر /فیلم چشم آبی براساس داستانی از نویسنده ( یک نمایش عروسکی هم ازهمین اثر اجراشده ) . جدا ازاین ها اسناد تصویری متعددی ازاو درایران ، اروپا وآمریکا درزمینۀ هنرهای تجسمی ایران وادبیات معاصر وشخصیت های فرهنگی، موجوداست .
فیلمنامه ونمایشنامه :
فیلمنامه مهمان كش /جنايت پنهان ونمایشنامه های شبح سدوم /روزگار عقل سرخ /تابوت سازان /ديوانگان بر ساحل /ساتگين
نقاشی :
بيش از سي اثر رنگ روغن وآب رنگ وصدها طرح جدي وكاريكاتور(که تا کنون به نمایش درنیامده اند)
نمایشگاه پرتره های جواد مجابی که هنرمندان معاصر ازاوساخته اند در گالری نشر ثالث به مناسبت 80سالگی .
سی دی های صوتی و فضای مجازی :
برای بتهوون شش کتاب کودکان خوانده شده : ( پسرک چشم آبی / سیبو وسارکوچولو / پنیر بالای درخت / کاشکی / نرگس در آینه / خانه ام دریاست . ) + شعرهای ( بربام بم / دربیشه های تابستان) + طنزهای (قصه جدبزرگوار / گوشی دستت باشه : بخشی از عین حب نبات / روایت عور )
خواندن حجم قابل توجهی از اشعاروداستان ها وبخشی از رمان ها ویادداشت های طنزآمیز دراینستاگرام و نقل بخشی از مصاحبه های فراوان نوشتاری / صوتی /تصویری وسخنرانی های متعدد در سایت شخصی وفضای دیجیتال (که باکمک پوپک مجابی وهمکاری مرتضی بمانی میسر شد .)
فایل گزیده اشعار و فایل طنزقسمتی از بغل کردن دنیا نزد آهنگساز پیمان سلطانی به منظورتلفیق وانتشار .
بیژن مفید و یارانش کاست و صفحه ای دراجرای پسرک چشم آبی پرداخته اند که اواسط دهۀ پنجاه توسط کانون پرورش فکری منتشر شده .
شعربلند”بربام بم” را چندبار در دهۀ شصت با موسیقی وبی موسیقی خوانده وبی اجازه تکثیر کرده است .
منبع :ویکی پدیا ، javadmojabi.ir
ارسال نظر